Mindfulness trainingen, weekenden en retraites 2017-12-24T12:56:33+00:00

Mindfulness trainingen, weekenden en retraites

 

Waarom meedoen aan  een weekend of meerdaagse training kun je jezelf afvragen: de diehards onder ons hebben vanzelf de smaak al wat te pakken door aan de trainings avonden of middagen mee te doen en/of thuis regelmatig tijd te besteden aan de mindfulness-training. Ik hoor hen over nieuwsgierigheid of je een heel weekend kunt volhouden, benieuwd naar wat ze gaan meemaken, verwachtingsvol over de effecten om in zo’n weekend of meerdaagse training langere tijd met mindfulness bezig te zijn, enzovoort.

20 uur opmerkzaam

Een kleine 20 uur opmerkzaam zijn enkele dagen lang vergt de nodige inzet. Het is met zekerheid veel meer dan je per week daar thuis aan zult besteden. Wat je mee gaat maken is meer van hetzelfde uit de avondtraining en op een andere manier ook weer niet. Om met dat laatste te beginnen.

Het proces van verdiepen van concentratie en mindfulness zal langduriger zijn en daarmee de mogelijkheid vergroten om opmerkzaam te leren omgaan met de jou bekende dagelijkse emoties, je gedachtestroom, lichamelijke gewaarwordingen, percepties. Er zal meer tijd zijn om je gewoonten tijdelijk te doorbreken, oordelen op te schorten, zelfkritiek los te laten en op een diepere wijze te ontspannen in de simpelheid van het moment. Die diepte van ontspanning kan een bijzondere ervaring van rust, helderheid en momenten van inzicht teweeg brengen. Inzicht bijvoorbeeld in de nauwe relatie tussen je lichaam en geest, de continue veranderlijkheid van al hetgeen je waarneemt, de mogelijkheid om minder opgeslokt te worden door die stroom van gewaarwordingen. Het zijn allemaal korte doorkijkjes in de vrijheid die diep binnen “jezelf” ligt opgesloten als concrete ervaring.

Meerdaagse intensieve training

Een weekend of meerdaagse training is een uitvergroting van de avonden. In de kern kom je “jezelf” ook tegen in de mindfulnesstrainingen: verzonken in gedachten, onrustig, verveeld, oordelend of juist rustig, helder, enzovoort. Tijdens het weekend zal je datzelfde kunnen gebeuren, dat is zeer waarschijnlijk zelfs. Overal waar je gaat neem je “jezelf” mee. Maar wellicht neem je ook je doorzettingsvermogen mee zoals je dat ook in het klein hebt gebruikt tijdens de avonden.

Over de effecten op langere termijn van een weekend of meerdaagse intensieve training  kan ik het volgende zeggen. Alle momenten waarop je kiest voor opmerkzaamheid zijn stortingen op een zeer bijzondere lijfrenteverzekering. Een die kredietcrisis vrij is. Een polis die per onmiddellijk uitkeert in de rust en helderheid van het moment ervaren, zonder opgeslokt te worden in afkeer, verlangen of verwarring. Maar tevens uitkeert op langere termijn door meer crisisbestendigheid onder allerlei omstandigheden. Tegelijkertijd is het belangrijk om de te verwachten effecten te relativeren. Voor de verschillen op langere termijn zijn langdurige en vooral blijvende investeringen noodzakelijk.Een weekend is een mooie eerste inleg. In de achterliggende Vipassana traditie, ongeacht de culturele achtergrondverschillen, rekent men in levenslange investeringen en niet in snel scoren.

Loslaten van verzet

Crux in de training is het loslaten van verzet of vastklampen en zo direct kennis te kunnen maken met de mogelijkheid dat alles zich in zichzelf oplost. Dit vergt echter een proces van versterking van je oordeelloze opmerkzaamheid. Dat proces van versterking gaat via een achtbaan van positieve en negatieve ervaringen.Ik wil jullie graag een hart onder de riem steken ten aanzien van de negatieve ervaringen. Want die hoor ik bij jullie allemaal en ik ken ze tot op de dag van vandaag uit eigen ervaring. Negatieve ervaringen mentaal, emotioneel en fysiek hebben vaak als basis langdurige conditioneringen die je door het beoefenen van mindfulness losweekt. Dat proces kan gepaard gaan met fysiek ongemak: pijn, misselijkheid, duizeligheid. Vaak heeft dat ook direct te maken met fysieke belasting waarmee die conditionering zich door vele jaren tijd heen heeft vastgezet in je lichaam. In de achterliggende visie wordt dan ook altijd gesproken over onze dagelijkse beleving van ons lichaam als dat van het psycho-somatische lichaam, je zou ook kunnen spreken van emotioneel-lichaam. Waar we naar toewerken is het ervaren van het lichaam-lichaam. Direct, simpel en eenvoudig. Waar in jouw lichaam misschien letterlijk is geopereerd of op andere manieren is ingegrepen kan zich dan ook pijn voordoen. Het kost veel jaren van vertrouwen en ervaring opbouwen om dit soort pijn te onderscheiden van pijn die medische aandacht behoeft. Ik motiveer overigens iedereen om maar beter te vaak dan die ene keer te laat een arts te raadplegen.

Ervaringswaarheid

De pijnen of andere fysieke ongemakken die je tegenkomt kunnen intensief zijn. Het is afhankelijk van je conditioneringen. In de achterliggende visie wordt onderscheid gemaakt tussen mensen die de achtbaan met veel, gemiddeld of weinig pijn zullen doorlopen. Het zal je helder zijn dat wat ik nu vertel ook opgaat voor de emotionele en mentale ervaringen. Nu dacht ik 30 jaar geleden:” oh hemel ik behoor tot de categorie veel pijn”, op de betere momenten dacht ik juist: “ik behoor tot de categorie weinig pijn”. Beter is het om je angsten hierover onder ogen te zien en vooral contact te blijven maken met wat er feitelijk gebeurd en jezelf zo min mogelijk de toekomst in te projecteren. Anticipatieangs is iets wat we allemaal kennen, dat loslaten keert onmiddellijk uit en zolang dat niet lukt probeer je er dan zo vaak als mogelijk is uit los te weken, ook al is het maar voor enkele tellen. En let wel dat gaat niet over je ogen sluiten voor die angst maar hem in alle “verschrikking” onder ogen zien naast al dat andere wat alsmaar komt en verdwijnt. In de visie wordt dan gesproken over de leeuw in de bek durven kijken.

Het goede nieuws is dat je in het ervaren van dit ongemak erg wakker, alert en gelijkmoedig kunt worden. Daarmee zie je dat de ongemakken zich in zichzelf oplossen in jouw directe waarneming. Dit laatste gebeurd juist ook doordat allerlei identificatie is losgelaten. Het is een verandering van mijn pijn hier en daar, die ik niet wil meemaken en het liefst nu weg wil hebben, naar pijn ervaren te midden van een stroom van andere gewaarwordingen die je ook weet los te laten. Dat is een beweging van het psycho-somatische lichaam ervaren naar het lichaam-lichaam laten zijn. Een beweging van erg ingewikkeld in elkaar steken naar zeer simpel zijn. Het goede nieuws is bovendien dat je in dit soort confrontaties werkt aan het vergroten van directe ervaringswijsheid. Niet die uit duizenden prachtige boeken, maar directe, acute wijsheid. Het is die directe ervaringswijsheid die je werkelijk kan helpen in confronterende situaties en niet al hetgeen wat je gelezen hebt. Dat ben je in lastige situaties acuut vergeten, een soort van instant dementie die juist dan kan toeslaan. Het proces van zuivering, van conditioneringen, vergt de moed van direct onder ogen zien van je extreme kwetsbaarheid. Niet om daar bemoedigende of juist pessimistische verhandelingen aan toe te voegen, maar juist een direct, realistisch contact met je extreme kwetsbaarheid.

Anders dan op de avonden of  thuis tijd vrijmaken voor mindfulness zullen we in het bijzonder op vrijdag enzaterdag een dag meemaken van een continue, ontspannen inspanning tot opmerkzaamheid. We zullen dan tijdens de formele de oefeningen maar ook tijdens de “pauze” momenten, de maaltijden, bij naar het toilet gaan, ’s ochtends vroeg en ’s avonds laat, binnen en buiten in mindfulness trainen. Ook tijdens de groepsevaluaties zal je gevraagd worden je opmerkzaamheid te blijven monitoren, zodat je ook kennis maakt met opmerkzaam spreken. Een dag vol stilte en (intern) lawaai en daarmee de mogelijkheid om zonder voorkeuren je concentratie en opmerkzaamheid te vergroten en daarmee ook jouw kracht vergroot om je niet vast te klampen aan of je te verzetten tegen wat zich aandient. Op hele lange termijn zal grotere innerlijke vrijheid het resultaat zijn omdat er steeds minder ego verdedigt hoeft te worden.

Terug naar home